Basha Faber

Wisselkind


Het verhaal bestrijkt bijna de hele 20e eeuw.
Sophie wordt geboren in 1900 en vertelt op 95 jarige leeftijd haar levensverhaal aan haar zoon Gideon.
Aanleiding voor dit verhaal is de reis naar Atjeh (Indonesie) die zij Gideon en haar zus Katie schenkt ter gelegenheid van het bevrijdingsfeest 45-95.


Sophie woonde met haar ouders in Atjeh. Haar moeder is een dochter van een Atjeehs stamhoofd en haar vader is een Nederlandse gezondheidsofficier. Sophie is 4 als de oorlog tussen Japan en Rusland uitbreekt. Aanleiding voor de Atjehers om opnieuw in opstand te komen tegen de Nederlanders. Eind juli van dat jaar wordt na een zeer bloedige expeditie in de bergen de Hollandse vrede getekend. Sophie's moeder verdwijnt daarna om zich aan te sluiten bij de Atjehers. Als Sophie 5 jaar is wordt haar vader gedwongen te vertrekken naar Nederland en komt Sophie onder de hoede van Justus (oom Brani) een KNILL officier.
Sophie komt samen met Justus in een bivakkamp te wonen waar ze leert paardrijden, schieten en naast Nederlands, Atjehs en Maleis te spreken. Na 5 jaar keert haar vader terug met een nieuwe vrouw. Beiden vinden dat Sophie te weinig school heeft genoten en ze vertrekt naar Tiro waar ze dan pas het ware verhaal over haar moeder hoort.
Eind 1913 barst de strijd om Vrij Indie los en Sophie wordt naar Nederland gestuurd omdat Nederland neutraal zal blijven in de 1e wereldoorlog. Ze komt bij een broer van haar vaders 2e vrouw te wonen. Als Justus Nederland bezoekt besluit Sophie dat hij haar man zal worden, wat ook gebeurd.
Dan een sprong in de tijd afgewisseld met de verhalen van Sophie. Gideon en Katie zijn in Atjeh en daar blijkt dat Sophie veel meer plannen had dan hun alleen maar de reis aan te bieden.


Het is een apart verhaal maar toch blijf je met een onbestemd gevoel zitten. Sophie is een eigenwijze, opstandige brutale vrouw. Ze wordt constant tussen twee culturen heen en weer geslingerd. Het is vooral de geschiedeniskant die dit boek interessant maakt maar de personen komen niet echt uit de verf. Als ik het boek een cijfer zou moeten geven dan werd het een 7, zeker niet meer.


Basha Faber (1941) studeerde niet-westerse sociologie, antropologie en koloniale geschiedenis in Utrecht. Zij woonde in de Verenigde Staten en Mexico. Basha Faber debuteerde in 1995 met De Maagdenmantel. In 1998 verscheen de roman Wisselkind, het portret van een vrouw en een roman over het verzet in Atjeh tegen de koloniale én de moderne onderdrukking.


ISBN 9046701123 Verschijningsdatum  Paperback 312 pagina's | Uitgeverij Meulenhoff | december 1999

© Dettie, september 2004

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik hier!