Walter Flex

altVriend aan het front
Walter Flex


‘Een werkelijk serieuze stormaanval beleven,’ zei de jonge luitenant naast mij,  ‘dat moet mooi zijn. Je maakt het misschien maar één keer mee. Dan moet het toch mooi zijn!
Hij zweeg en keek naar het geweer in zijn handen. Toen legde hij opeens een arm om mijn schouder en hield het wapen voor mijn ogen:
‘Dit is mooi, mijn vriend! Dit is toch mooi?’
Uit zijn woorden sprak ongeduld en verlangen. Ik voelde hoe heel zijn wezen hoopte op de strijd. Lange tijd stond hij nog zo, zonder zich te bewegen, met halfopen mond in het helder wordende maanlicht. Hij leek te luisteren naar iets zonderlings, iets groots en vijandigs dat in het duister verborgen was. Hoe hij daar zo stond en het geluid hoorde van een dichtbije, gewelddadige toekomst, leek hij op een tot leven gewekte schildknaap die in de nacht voordat hij tot ridder wordt geslagen zijn wapen bewaakt.’


De verteller van dit verhaal over de Eerste Wereldoorlog is Walter Flex, oorlogsvrijwilliger van het eerste uur, die vriendschap heeft gesloten met Ernst Wurche, de jonge luitenant van hierboven. Ernst is een bevlogen vrijwilliger, hij is een theologiestudent, die zijn carrière opzij heeft gezet en met Walter een droom deelt. De droom van een idealist:  Duitsland heeft een morele taak, een verlossersrol.
‘De Duitse mentaliteit is in augustus 1914 en daarna zo voortreffelijk als nooit eerder door een volk gezien.’
Het valt niet te begrijpen, deze mentaliteit, die een eeuw geleden zoveel jonge mannen de dood instuurde. Natuurlijk waren er ook avonturiers, maar dit –autobiografische- verhaal gaat over idealistische officieren.
Mannen die er van overtuigd waren dat zij er goed aan deden te strijde te trekken tegen mensen die niet Duits waren. Om hen hun manier van leven te leren.
Mannen die samen spraken over het gedachtegoed van Goethe, over de Bijbel en meer.
Mannen de genoten van de schoonheid van het landschap om hen heen, dat in de beginjaren van die oorlog nog niet kapotgeschoten was.
Walter Flex schreef dit boek na de dood van zijn vriend. Zelf zou hij twee jaar later de dood vinden.
Hij geeft weer hoe een Duitse soldaat, een officier, dacht over de strijd, over de wereld, en verbijstert ons. Wij, die weten hoeveel slachtoffers de oorlog heeft gekost, hoeveel leed die heeft veroorzaakt, wij kunnen het niet begrijpen. Maar het opent onze ogen.
Hoe het komt dat Duitsers zulk een hoge pet ophadden van zichzelf, dat valt dan weer buiten het bestek van dit boek, maar zou ook heel interessant zijn.


Het boek begint met een inleiding door de vertaler. Een korte beschrijving  van de achtergrond, en een mogelijke duiding voor de populariteit dat het boek al snel na zijn verschijnen genoot in Duitsland. Het was ‘een houvast voor de frontsoldaat.’  
Dan volgt de novelle van Walter Flex - heel apart - in het Duits, met de Nederlandse vertaling op de pagina ernaast. Er zijn diverse gedichten opgenomen in het boek, waarvan een enkele ook los van het boek bekendheid hebben genoten. Deze bijvoorbeeld: Wildgänse rauschen durch die Nacht
Een indrukwekkend verhaal, dat - goed geschreven en met mooie  beschrijvingen van de natuur -  inzicht geeft in oorlogsmentaliteit. Een must voor adepten van de Eerste Wereldoorlog.


ISBN 9789057309113 | paperback |128 pagina's| Walburg Pers  | maart 2013
Vertaald uit het Duits door Sjoerd Bronsgeest

© Marjo, 29 april  2013

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER