Boekenarchief C-D

Anthony Doerr

http://www.anthonydoerr.com

 

hspace="15"

Bevroren dromen
Anthony Doerr


David Winkler was nog maar negen jaar oud toen hij voor het eerste droomde dat iemand stierf. Het was een gruwelijke droom en Winkler weet nog goed dat hij schreeuwend wakker werd. Voelde hij toen al aan dat het meer dan alleen een droom was? Slechts twee dagen later werd zijn droom werkelijkheid. De onbekende over wie hij gedroomd had werd voor zijn ogen door een bus geschept.  Alles ging precies zoals hij had gedroomd. Zelfs het kleinste detail klopte.


In de vijftig jaar die volgden werden de dromen onderdeel van zijn leven. Meestal gingen ze over onbeduidende, dagelijkse dingen zoals een glas dat op de vloer uiteen zou spatten of een voorbijganger die iets grappigs zou doen. Niets bijzonders. Andere dromen luidden grote veranderingen in zijn leven in. Zo droomde Winkler over een ontmoeting in een supermarkt. De vrouw die in zijn droom een tijdschrift liet vallen, deed dat in werkelijkheid ook en werd kort daarna de liefde van zijn leven. Sandy verliet haar man Herman om samen met Winkler een nieuw leven te beginnen. Ze waren verliefd en tevreden en toen hun dochtertje Grace werd geboren konden ze hun geluk niet op. Er volgden ronduit vredige dromen. Een kinderhandje dat zich om zijn duim sloot of een wankele eerste stap.


En toen droomde Winkler weer dat iemand zou sterven. Het was Grace. Zijn prachtige babydochter Grace. Winkler droomde keer op keer dat hij met zijn dochter in zijn armen door een overstroming waadde. Hoever hij er alles aan deed om Grace in veiligheid te brengen, mislukte zijn poging. In zijn droom struikelde hij steeds en tijdens zijn worsteling uit het kolkende water overeind te komen, verdronk de kleine Grace. Hij, Winkler, zou er niet in slagen zijn eigen kind te redden.


Vanaf dat moment ging het bergafwaarts met Winkler. Hij smeekte Sandy hem te geloven maar hij stuitte op een muur van ongelovigheid en verzet. Sandy weigerde met hem en hun dochter voor het naderende water te vluchten. Niets wees er immers op dat er werkelijk een overstroming plaats zou vinden. Sandy geloofde niet dat Winkler voorspellende dromen had. Winkler wist echter zeker dat zijn droom zou uitkomen. Grace, zijn lieve Grace, zou verdrinken.


Winkler raakte in de war door de naderende rampspoed. Hij begon te slaapwandelen. Eerst incidenteel, later elke nacht. Sandy werd steeds bozer, vooral toen hij in zijn slaap een autorit met de kleine Grace maakte. Hun relatie kwam onder grote druk te staan en Winkler was de wanhoop nabij. Toen het water begon te stijgen, raakte hij in paniek. Het zou gaan gebeuren, het zou écht gaan gebeuren. In een poging het noodlot af te wenden, sloeg Winkler op de vlucht. Als hij er immers niet was om zijn kind te redden en te struikelen, maakte Grace nog een kans. Terwijl het water door de straten van Ohio kolkte, reisde Winkler letterlijk naar de andere kant van de wereld.


Hij deed het uit liefde. Uit liefde voor zijn vrouw en kind. Vanuit de tropen stuurde hij smeekbedes naar Sandy. Leefde hun kind nog? Begreep Sandy waarom hij was vertrokken? Sandy begreep het niet en wilde niks meer met hem te maken hebben. Toen dat eindelijk tot Winkler doordrong, brak zijn hart. Vijfentwintig jaar lang leidde hij een eenvoudig bestaan in de tropen. Vijfentwintig jaar vol onzekerheid. Zou zijn kind inmiddels tot een jonge vrouw zijn uitgegroeid of was ze al die jaren geleden in het woeste water omgekomen? Dan gebeurt er iets waardoor Winkler beseft dat het lot niet altijd vaststaat. Is hij er heel misschien al die jaren geleden toch in geslaagd het gevaar af te wenden? Winkler besluit terug te keren naar Amerika. Het is tijd om de waarheid te achterhalen, hoe pijnlijk die misschien ook is.


Bevroren dromen is de eerste roman van Anthony Doerr. Hij schreef het voor hij met zijn boek Als je het licht niet kunt zien de Pulitzerprijs in de wacht sleepte. Hoewel het twee heel verschillende verhalen zijn, is de intensiteit hetzelfde. Ook Bevroren dromen heeft me diep geraakt. Het is prachtig.


Wat dit verhaal zo mooi maakt, is de eenvoud. Op zijn vreemde dromen na, is Winkler een doodgewone, haast kleurloze man met een fascinatie voor het weer. In Winklers leven vinden geen spectaculaire gebeurtenissen plaats. Wat Winkler zo bijzonder maakt is dat hij helemaal niet bijzonder is. Winkler is gewoon Winkler en toch is hij uniek. Dat is elk mens immers. Bevroren dromen ontleent zijn kracht aan het gevoel van herkenning dat de meeste lezers zullen ervaren. We worstelen immers allemaal weleens met het leven. De doodnormale Winkler durft het aan om, met vallen en opstaan en zonder hoop op een goede afloop, de spoken uit zijn verleden onder ogen te zien. In Bevroren dromen bewijst Winkler, samen met een aantal andere inspirerende personages, dat we het allemaal in ons hebben om heel gewoon en toch bijzonder te zijn.


ISBN 9789044352221 | paperback | 429 pagina's | The House of Books | juni 2017
Vertaald door Edo Marinus

© Annemarie, 28 juli 2017

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

height=Als je het licht niet kunt zien
Anthony Doerr

Het verhaal van Marie-Laure LeBlanc begint in 1934. Marie-Laure is zes jaar en woont samen met haar vader in Parijs. Vader werkt in het Muséum National d’Histoire Naturelle en de kleine Marie-Laure mag  daar een speciale kinderrondleiding bijwonen. Nooit zal Marie-Laure het verhaal over een diamant met de naam Zee der Vlammen vergeten. Volgens de overlevering verschaft de diamant onsterfelijkheid aan zijn bezitter maar valt de familie van de eigenaar ten prooi aan rampspoed. Volgens de gids is de diamant aan het museum geschonken op voorwaarde dat het 200 jaar lang achter slot en grendel bewaard zou worden. Er zijn inmiddels 196 jaren verstreken. Marie-Laure weet niet dat de diamant een grote rol in haar leven zal gaan spelen. Ze weet niet dat een gruwelijke oorlog staat te trappelen van ongeduld.

Een maand na de rondleiding neemt de oogziekte staar het gezichtsvermogen van Marie-Laure weg. Haar leven verandert ingrijpend maar gelukkig zet haar vader zich onvermoeibaar voor haar gezondheid in. Hij verzorgt de blinde Marie-Laure uitstekend en verliest ook haar geestelijke gezondheid niet uit het oog. Op haar verjaardag verrast hij haar steevast met een zelfgemaakte puzzel en een boek in braille. Hij steekt vrijwel al zijn vrije tijd in het vervaardigen van een maquette van de buurt waarin ze wonen. Hij hoopt zo zijn dochters angst voor de buitenwereld weg te nemen en haar weerbaarder en zelfstandiger te maken.

De acht jaar oude Werner Pfennig heeft geen vader en ook geen moeder. Wel heeft hij een zesjarig zusje, Jutta, van wie hij zielsveel houdt. Werner woont in een kindertehuis in het Duitse Zollverein, 450 kilometer bij Marie-Laure vandaan. Ook in Werners leven zal de Zee der Vlammen een rol gaan spelen maar het is vooral de vondst van een oude radio die bepalend voor zijn toekomst zal zijn. De radio is kapot maar Werner weet het weer aan de praat te krijgen. Gefascineerd luistert hij samen met Jutta naar de klanken die uit het apparaat naar buiten borrelen.

Elke avond luisteren de kinderen in het kindertehuis naar de gerepareerde radio. De programma’s berichten hoe goed hun leider het met het Duitse volk voorheeft. Toch zijn het niet deze programma’s die Werner fascineren. Regelmatig vangt hij een signaal uit Frankrijk op. Een onbekende Fransman wekt een grote leergierigheid bij Werner op en al snel is geen apparaat hem meer de baas. Werner leert logisch nadenken en doorziet elk technisch probleem. In Zollverein worden alle jongens op hun vijftiende in de mijn te werk gesteld maar Werner ontspringt de dans. Door zijn technisch inzicht mag hij een opleiding aan het Nationale Politieke Onderwijsinstituut van Schulpforta gaan volgen.

Marie-Laure is twaalf op het moment dat de Nazi’s haar geboortestad bezetten. Samen met haar vader vlucht ze naar het Bretonse Saint-Malo waar haar zonderlinge oudoom Etienne met zijn huishoudster madame Manec woont.  De vader van Marie-Laure heeft de Zee der Vlammen in bewaring gekregen. Misschien één van de drie replica’s, misschien het origineel. Vader en dochter voelen zich thuis in Saint-Malo maar dan wordt vader opgepakt. In een clandestiene brief verzekert hij zijn dochter dat de gevangenis een soort luilekkerland is maar Marie-Laure twijfelt. Ondertussen neemt de oorlog steeds omvangrijkere vormen aan.

Werner op zijn beurt twijfelt ook. Lange tijd geloofde hij in de eerlijke bedoelingen van Hitler maar zijn ogen hebben teveel gezien. Hij heeft teveel gehoord en teveel meegemaakt. Zijn goede schoolprestaties zijn niet onopgemerkt gebleven. Hij wordt al op zijn zestiende naar het front gestuurd waar hij illegale radiozenders opspoort. Zodra hij een illegale zender heeft gevonden jagen zijn legerkornuiten de overtreders een kogel door het hoofd.  De overtreders zijn immers verraders. Toch? Staan de Duitsers wel aan de juiste kant van de oorlog? Is Werner een held of juist een verrader? Wanneer een nieuw spoor naar Saint-Malo voert, wordt zijn verwarring alleen maar groter.

Als je het licht kunt zien is één van de vele boeken die over de Tweede Wereldoorlog zijn geschreven. Toch is auteur Anthony Doerr erin geslaagd een uniek verhaal neer te zetten. Een verhaal dat onbevangen begint en aan het einde alle onschuld verloren heeft. Een verhaal over twee onschuldige kinderen die tegen wil en dank bij een afschuwelijke oorlog betrokken worden. Het feit dat Marie-Laure niet kan zien maakt het verhaal alleen maar indringender. Stel je de geluiden van bommen, rondvliegende kogels, instortende gebouwen en vliegtuigen voor terwijl de wereld om je heen donker is en je niet kunt zien wat er zich voor je ogen afspeelt. Ook de schriele Werner met zijn sneeuwwitte haar valt uit de toom in een wereld vol geweld. Als je het licht niet kunt zien is een weergaloos geschreven boek dat me nog lange tijd bij zal blijven. Een absolute aanrader!

ISBN 9789044345940 | paperback | 544 pagina's | The House of Books | februari 2015
Vertaald door Eefje Bosch

© Annemarie, 15 februari 2015

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER