Non-fictie jeugd

Lily Murray

Dinosauriërs
illustraties: Chris Wormell
tekst: Lily Murray


In dit enorm grote boek lezen we over de gigantische dieren die in vroeger tijden leefden, de dinosauriërs.
Veel kinderen en volwassenen zijn er door gefascineerd en het is natuurlijk ook bijzonder om te bedenken dat deze dieren ooit over onze aardbol rondliepen. Toch werd de dinosauriër pas in 1824 ontdekt en dankzij steeds verdergaande onderzoekstechnieken komen we steeds meer te weten over deze bijzondere dieren. Deze kennis is in gewone, begrijpelijke taal samengevat in dit boek, met daarbij paginagrote (37 x 27 cm) prenten.  Het boek wordt ons overigens gepresenteerd als zijnde een museum.


"Elk hoofdstuk behandelt een andere afdeling. [...] Bestudeer elk collectiestuk grondig. In enkele zalen zie je hoe de wereld eruit zag toen de dinosauriërs leefden, toen vreemde planten de aarde bedekten en het grootste zoogdier amper zo groot was als een muis.[...] Treed binnen in het dinosauriërmuseum en ontdek de ongelooflijke, angstaanjagende maar ook hele vernuftige dieren die hier opnieuw tot leven komen."


Het boek begint met een stamboom (cladogram) van dinosauriërs waarop we kunnen zien 'hoe groepen dinosauriërs aan elkaar verwant waren en hoe ze evolueerden van dinosauriërs met twee poten en schubben tot reuzen met vier poten en vliegende soorten'. We lezen wanneer ze leefden en dat was in de tijd dat de aarde nog één groot continent was.


© Chris Wormell & Lily MurrayDe eerste dinosauriër die ons getoond wordt, is een Sauropodasoort een planteneter met een enorm lange nek als een giraf en met een klein kopje, het lijf is groot en zwaar met daaronder olifantspoten, de staart dient om het dier in evenwicht te houden. Dit soort dinosauriërs, waren meer dan 100 miljoen jaar op aarde! We zien het dier evolueren naar Titanosaria, een zwaarlijvigere variant van de Sauropoda.


De Theropoda is een andere soort dinosauriër. Deze heeft voeten als een vogel, met tenen en 'nagels'. Hun nek en het lijf is veel korter, de staart langer en slanker. En zo verschijnen er allerlei soorten dino's in dit boek.


We zien dinosariërs met een rugkam, met korte voorpoten, met voorpoten die een vleugelvorm krijgen - met veren -  tot de dinosauriër die geheel bedekt is met veren (de Oviraptorosauria) - De dinosauriërs legden ook eieren. -  We zien de meest vreemdsoortige dino's voorbij komen. Half vogel, half reptiel met verenstaart en/of opgekrulde teennagels die als haken vooruit steken. De gevederde dino's klommen ook in bomen...

Van belang voor het onderzoek naar dinosauriërs zijn natuurlijk de vondsten zoals in de provincie Lianoning waar dankzij een dikke laag as en lava de huid, veren en de inhoud van de maag van dino's goed geconserveerd bleken waardoor bekend werd waarmee de dieren zich in leven hielden.

© Chris WormellAndere dino's hadden meer weg van de schildpad maar dan zonder schild. Maar er waren ook soorten die 'eendensnaveldinosauriërs' worden genoemd, dankzij hun bijzondere koppen met 'eendensnavels' hoewel sommige meer op de kop van een bok, of gnoe lijken. (zie afbeelding)

Verder zijn er dinosauriërs met een pantser en/of beenplaten of stekels.


Sommige Stegosauria hadden stekels aan de zijkant. Zij schrikten vijanden vast af. Uit fossielen konden wetenschappers afleiden dat de stekels op hun staart werden gebruikt als wapen.
De Ankylosauria, die meer weg heeft van de krokodil maar dan met korte puntige beenplaten, had zelfs een knots aan het eind van zijn staart!


De Marginocephalia is zeer indrukwekkend op de afbeelding. Hij heeft in de verte iets weg van de neushoorn maar zijn bek is van snavelvormig been en de vier hoorns zijn enorm. Het is nauwelijks voor te stellen dat het een planteneter was, zo vervaarlijk ziet het dier er uit. 
Een andere dinosaurus heeft een schapenkopje, de 'krullen' bestaan uit korte beenstompjes.
Maar er zijn ook dino's die indrukwekkende beenplaten op hun kop hebben, het lijkt een mengeling van een schild zoals die door soldaten werden gebruikt en het latere hertengewei.


Achterin het boek treffen we nazaten van de dino's aan zoals de schildpad en krokodil. Ons wordt uitgelegd hoe het kan dat zij het wél overleefden en zoveel andere dinosoorten niet.


Bij elke dino wordt verteld wat zij aten, hoe hun gebit samengesteld was (belangrijk voor het soort voedsel dat zij tot zich namen) in welk tijdperk zij leefden, waar hun huid uit bestond, de vorm van hun poten en de latere vleugels van enkele soorten. Kortom, het boek geeft een vrij volledig beeld van de fascinerende dieren die dinosauriërs zijn.


Het boek is volgens de uitgever geschikt voor kinderen vanaf ca. 12 jaar maar het is zeker ook geschikt voor volwassenen.
De prenten - houtgravures en linosnedes - zijn sober maar duidelijk en indrukwekkend.
Voor de dinoliefhebber is dit boek echt een must!


ISBN 9789401452533 | Hardcover | 95 pagina's | Uitgeverij Lannoo | 12  juni 2018
Vertaald door Anja De Lombaert | Afmeting 38 x 28 cm | Leeftijd ca 12+ (maar ook voor volwassenen)

© Dettie, 27 december 2018

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER