Lex Paleaux

Het leven is een circus
Lex Paleaux


Als kind woonde Lex in een dorp in Friesland met zijn godvrezende moeder, zijn gedweeë vader en zijn grootouders waar hij dol op was. Nu woont hij met zijn hond en vriendin in Haarlem. In de columns wordt een parallel gelegd tussen verleden en heden, tussen het dorp en de stad, tussen het leven als kind en dat van een volwassene. Maar ook is er vaak een knipoog naar de toekomst, dromend over het kind dat op komst is.


Vrijwel ieder stukje begint in het verleden. Iets wat nu gebeurt roept een herinnering op, dat kan iets zijn dat op straat gebeurt, een gedachte aan wat nog moet komen, altijd staat het in relatie tot het verleden.
Wat er in het verleden gebeurde zijn de levenslessen die hem hielpen bij alles wat daarna kwam, en die de waarden vormen waarmee hij zijn kind op kan voeden. Het leven is niet alleen een circus, het is ook een cirkel. De cirkel van het leven.


In het titelverhaal neemt pake zijn kleinzoon mee naar het circus, hetgeen stiekem moet gebeuren. De ouders keuren een circus af. Maar natuurlijk is de jongen opgewonden: een circus! Dat is iets wonderbaarlijks, iets magisch. Toch?
Maar als zijn grootvader na afloop vraagt wat hij er van vond:


‘Ik vertelde dat de leeuw veel magerder leek dan op de foto, de rondrennende paarden volgens mij liever in een weiland zouden galopperen en dat de ezel zijn oren steeds plat naar achteren hield.
’Dat was geen blije ezel, toch pake?’


Het leven is een circus, het houdt je voor de gek waar je bij staat. ‘De truc is om tussen de poep en het zaagsel de zoete geur van suikerspinnen te blijven waarnemen.’


Het zien van een vetplantje bij een bloemist in Haarlem leidt tot een verhaal over een kwajongenstreek, toen hij plantjes wegpakte om zelf te verkopen. Of als de hond niet luistert en Lex vloekt op dezelfde manier als zijn oom Bobbie dat deed en komt Godfried Bomans er aan te pas. Het jongetje dat het te druk heeft om te oefenen met voetballen ontlokt hem een herinnering met een glimlach.
'Ik ben niet Lex....Ik ben Marco van Basten!' Werelddoelpunt of niet, Marco van Basten kreeg een pak slaag en moest zonder eten naar bed.' In zijn enthousiasme had hij een deuk getrapt in de garagedeur...


Meer dan zeventig ‘levenslessen’ bevat dit boek, je kunt ze ter harte nemen, maar je kan er ook simpelweg van genieten, want stilistisch gezien zijn de stukjes prachtig. Je voelt dat het leven de schrijver nu beter gezind is, al reiken de tentakels vanuit het verleden nog steeds tot in het dagelijks leven.
Soms ontlokt hij je een glimlach, soms word je tot ontroering toe geraakt. Het is niet vreemd als je boos wordt, maar net zo vaak heb je de neiging om het kind aan te moedigen: ‘goed zo jochie’.


Wie zijn debuut ‘Winterwater’ nog niet gelezen had, zal die omissie nu zeker ongedaan maken! Voor degenen die het boek wel kennen is er herkenning. De verteller is het joch op wiens spontaneïteit en onschuld met harde hand gereageerd wordt. En die weigert daar aan ten onder te gaan. De columns getuigen daarvan.
En dan is dit boek een mooi eerbetoon aan pake, aan de grootvader die zo wijs was en die er altijd was voor de jongen. En die node gemist wordt.


‘Het was een prachtige dag en mijn geheugen vond het belangrijk om deze foto van mijn herinnering in te lijsten.’
‘Mam, als ik niet met Ridder Melchior mag spelen, omdat ik hem alleen in mijn fantasie kan zien, waarom moeten we dan wel tot God bidden?’


Lex Paleaux (1977) is een Haarlemse auteur van Friese komaf. Zijn debuut Winterwater verscheen in maart 2020.


ISBN 9789493214071 | Paperback | 256 pagina's | Uitgeverij In de Knipscheer | oktober 2020

© Marjo, 22 september 2020

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

Winterwater
Lex Paleaux


‘Onder water hoorde ik alleen nog maar stilte. Het was een raar soort stil, maar toch ook fijn. Niet zoals ’s nachts als ik wakker werd en het hele huis nog sliep. Of de stilte die je kon horen vlak voor dominee Wesseling op zondag de zegen uitsprak in de kerk. Het leek een beetje op het geluid van stilte als ik heel erg verkouden was en behalve mijn neus ook mijn oren verstopt zitten.’


Het was zijn tijd nog niet. De jongen, ik-verteller Lex, wordt door zijn grootvader uit het water gehaald nadat hij door het ijs gezakt is.


Winterwater is een verzameling verhalen die samen het verhaal vertellen van een gevoelige jongen die geen begrip vindt in de wereld om hem heen. Dat is in Friesland, in de jaren tachtig. Zijn moeder is streng gelovig en heeft losse handjes. Vooral als het om haar jongste gaat. Zijn twee oudere broers lijken een eigen weg te kunnen gaan zonder klappen op te lopen. Zij stellen geen moeilijke vragen, zoals Lex wel doet. De vragen die hij stelt, getuigen vanuit een nieuwsgierige aard en dat wordt niet op prijs gesteld in het streng gereformeerde gezin. Waarom kan hij niet aanvaarden? Geloven? Gewoon doen wat hem gezegd wordt?
Maar dat is nu juist het probleem. Zeker als het over God gaat. Als hij leert dat God hem altijd zal beschermen, hoe kan het dan dat hij niet opgevangen wordt als hij valt? Zijn poging te bewijzen dat God bestaat levert hem een flink pak rammel op. Niet het eerste en niet de laatste overigens.


Lex spreekt drie talen: Frans, Nederlands en Fries. Dat Frans is vanwege zijn vader, een Fransman, die na een ongelukkige val thuis zit. Lex’ moeder zegt dat ze arm zijn, hetgeen leidt tot een in onze ogen hilarisch voorval. Maar geld dat voor de armen is uit de collectezak halen in de kerk, je kan je voorstellen dat het hem in de problemen brengt. Zoals dat vaker gebeurt.


Lex is een eenzaam kind, dat zelfs na een verschrikkelijke gebeurtenis bij niemand terecht kan. Het leidt tot psychische problemen, hij doet zijn best niet meer op school, plast weer in zijn bed, en onderschept tenslotte een brief die niet voor hem bestemd is maar wel over hem gaat. Het is de druppel.


'Ik vergat steeds vaker om de radiozender weer naar Frankrijk te sturen. Soms was mijn vader boos en soms ook niet. Ik merkte dat zijn boosheid mij niet meer zo raakte. Het deed er niet toe... Ik deed er niet toe.'


De verhalen, steeds voorafgegaan door een cursief stukje tekst, als een voorzet tot het verhaal, staan niet in chronologische volgorde, ze overspannen een periode van zo’n acht jaar en geven een duidelijk beeld van de jeugd van een jongen die anders is dan zijn ouders gewend zijn. Zij begrijpen hem niet, lijken ook nauwelijks belangstelling te hebben. Als hij na het behalen van een kampioenschap met zijn teamgenoten op een kar door het dorp rondgereden wordt, staat iedereen voor de deur van hun huis, juichend en klappend. Behalve bij de familie van Lex.


Winterwater is een schrijnend verhaal dat je geschokt achterlaat. Niet dat de verhalen somber zijn, integendeel zelfs, de manier waarop de jongen vertelt is eerder opgewekt te noemen, zelfs als hij vertelt over een pak slaag lijkt hij dat niet erg te vinden. Lijkt! De teneur is immers niettemin benauwend en het boek eindigt dan ook met een drama. In een beeldende stijl weet Lex Paleaux uiteen te zetten hoe de gevoelswereld van de jongen botst met in het leven teleurgestelde ouders binnen een streng christelijke achtergrond.


Lex Paleaux (1977) afkomstig uit Friesland, nu woonachtig in Haarlem, is schrijver van scripts voor televisie, theater en film.
Winterwater is zijn debuut.

ISBN 9789062657926 | Paperback | 224 pagina's | Uitgeverij in de Knipscheer| januari 2020

© Marjo, 12 maart 2020

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER