Boekenarchief W-X-Y-Z

Cilja Zuyderwyk

Lieve Vogel
een kleine roman
Cilja Zuyderwyk

Mijn vader houdt van vogels, meer van vogels dan van mensen.


Dit schrijft Noortje en het lijkt erop dat ze gelijk heeft. Haar vader is namelijk weg. Al twee jaar 'voor zijn werk'.
Maar er is veel meer aan de hand. Vier jaar geleden is haar broertje doodgegaan, door een ongeluk, het was papa's schuld, zegt mama. Hij had tenslotte Mimi de poes in huis gehaald. Zonder die poes leefde Lukas nog... Dit verlies vreet aan iedereen.
Twee jaar na het ongeluk en twee dagen na haar achtste verjaardag roept Tosca, Noortjes moeder, haar bij zich.


'Noortje,' zei ze, 'ik moet je iets vertellen. Het gaat over papa en mama.'
Ze wachtte even met praten.
'We zijn niet meer zo blij met elkaar, gelukkig, uh, we vinden elkaar niet meer zo leuk. Je hebt vast wel gehoord dat we de laatste tijd vaak ruzie maakten.'
Ik knikte.
'Papa gaat ergens anders wonen.'


Papa gaat niet echt ergens anders wonen, hij leeft namelijk vanuit zijn rugzak. Hij is bioloog met als specialisatie ornothologie (vogelkunde) en woont in hotels vanwege zijn onderzoekswerk en skypet veel met zijn dochter. Ondertussen heeft mama een nieuwe relatie, met de rare Bo, en die neemt zijn even rare, vervelende zoontje Eis (12 jaar) mee. Zij komen bij hen wonen. Eis krijgt de kamer van Lukas...


Het bovenstaande lijkt het begin van een kinderboek. Maar het is toch veel meer dan dat. De vader, Paul, heeft namelijk ook een stem in het verhaal. Hij vertelt vanuit zijn gezichtspunt over de jaren die volgden op het verschrikkelijke ongeluk. Hij en zijn vrouw wilden wel maar konden niet samen het verdriet om hun zoon verwerken, uiteindelijk ging het niet meer en Paul vertrekt en zwerft de wereld rond en werkt keihard om het verdriet niet te hoeven voelen. 


Maar het lot wil dat de verwerking van een onderzoeksproject langer duurt dan Paul gedacht had en onverwacht heeft hij vrij. Hij gaat naar Nederland en trekt in een huisje in de duinen. Eindelijk, na twee jaar is hij weer in Nederland tot grote vreugde van Noortje! Zij hernieuwen en verdiepen hun toch al goede contact met elkaar en opnieuw is er een vogel die een belangrijke rol speelt...


Wie nu verwacht dat het een triest boek is, heeft het mis. Juist door de eerlijkheid van de achtjarige Noortje worden lastige dingen eenvoudiger en helderder en soms grappig. Zij beziet alles met haar eigen kinderlogica. Natuurlijk heeft zij ook verdriet om Lukas, ze praat of schrijft zelfs af en toe met hem - iets wat ze fijn vindt -. Alleen zij heeft de rem die een volwassene heeft nog niet. Zij zegt gewoon zoals het is, waardoor ze haar vader in feite ook enorm helpt.


Cilja Zuyderwyk heeft met dit boek een pareltje van een 'kleine roman' geschreven. Het is een boek over verlies en rouw maar met zoveel liefde, humor en lichtheid geschreven dat je het glimlachend dichtslaat en het boek daarna nog even aait. Het is goed zo.


ISBN 9789402197242 | Hardcover | 104 pagina's | Uitgeverij Brave New Books | oktober 2019

© Dettie, 6 november 2019

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

altEen urn vol kinderdromen
Cilja Zuyderwyk


Na drie gedichtenbundels komt Cilja Zuyderwyk nu met haar debuutroman. Vaak zijn eerstelingen autobiografisch, of dat hier ook zo is, dat blijft in het ongewisse. Het vertelperspectief is in ieder geval in de derde persoon.


Cecilia, tien jaar oud, begint. Zij vertelt over haar leventje in de jaren zestig. Ze woont met haar ouders in een dorp, haar vader vaart en is dus veel weg, haar moeder heeft een naaiatelier.
Dat haar moeder zo goed kan naaien heeft ze van haar moeder geleerd, want oma, die in de stad woont met tante Vlek (echte naam is Maria) heeft ook altijd genaaid.


‘Oma heeft stijl, haar rijzige gestalte dwingt respect af. Haar jurken zijn japonnen, haar jas heet mantel. Ze draagt kousen van zijde en de hakken van haar schoenen zijn net iets te hoog voor haar leeftijd.’

Oma komt regelmatig logeren, maar die logeerpartijtjes eindigen nooit in een prettige sfeer. Er is iets waar haar moeder en oma over ruzieën; Cecilia heeft geen idee wat het is, oma geeft geen directe antwoorden op haar vragen en het kind voelt dat ze liegt. Iets zit er niet goed.
Tante Vlek met wie ze veel optrekt als ze zelf bij oma logeert, biedt geen uitkomst. Ook zij vertelt niet veel. En Cecilia durft niet door te vragen.
Boven oma woont het bejaarde echtpaar Appeljan, bij wie Cecilia met haar tante op bezoek gaat als zij er logeert. Een paar jaar later vertelt Cecilia over de nonnenschool, en over andere belevenissen met haar vriendinnen. Een gewoon tienerleven in de jaren zestig, de tijd waarin taboes verdwijnen. Dan moet dat familiegeheim ook maar eens onthuld worden!


Af en toe verandert het perspectief: dan is er de verhaallijn met als derde-persoonsverteller mevrouw Appeljan. We zijn ook een stuk terug in de tijd, het blijkt de crisistijd te zijn voor de oorlog. Er wordt gesproken van de verloving van Juliana, dat was op 8 september 1936.
Het is dan dat oma zonder haar echtgenoot maar met haar acht kinderen in de woning trekt.
Meneer Appeljan is bevriend met Max Dzialiner. Het moge duidelijk zijn: die is joods en de oorlog komt er aan...
Nog verder in het verhaal komt er een derde verhaallijn: Willem. Hij is Cecilia's opa.


Het is niet zozeer het verhaal dat dit boek mooi maakt, maar meer de manier waarop het in elkaar steekt, en de stijl van vertellen. De lezer mag zelf uit de details opmaken waar en wanneer de verhalen spelen en hoe ze in elkaar passen. Wat is gebeurd dat oma zo nors doet? Wat is het verhaal van opa?
De combinatie derde persoon en tegenwoordige tijd in alle verhalen maakt het geheel indringend. Cilja Zuyderwijk creërt op deze manier zowel afstand (de derde persoon) als  nabijheid (de tegenwoordige tijd geeft een ‘nu’ aan). Gecombineerd met een aansprekend verhaal, dramatiek van de oorlog versus de lichtvoetigheid van onschuldige meisjes, die langzaam wijzer worden, heb ik hier een mooi debuut, dat nieuwsgierig maakt naar een tweede boek!


ISBN 9789461534118| paperback |196 pagina's | Uitgeverij Aspekt |december 2013

© Marjo, 13 januari 2014

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER