Richard Wrangham

Koken
Over de oorsprong van de mens
Richard Wrangham


Als je willekeurig aan iemand zou vragen waaruit het opvallendste onderscheid tussen mens en dier bestaat, vermoed ik dat de meeste mensen zullen antwoorden dat dat het vermogen van de menselijke  taal is. In Koken echter komt Wrangham met de verrassende kijk dat de beheersing van het vuur en het daarmee samenhangende fenomeen van het koken van voedsel een zeer belangrijke, zoniet de beslissende stap in de evolutie van de mens is geweest. Het is natuurlijk bekend dat je met behulp van vuur roofdieren van het lijf kunt houden, maar zeker zo belangrijk is dat je met vuur je voedsel kunt koken en de energetische waarde voor het lichaam aanzienlijk kunt verhogen. De gevolgen van koken zijn enorm,  het varieert van enorme afname van de tijd die aan het innemen van voedsel moet worden besteed om aan de benodigde energie te komen en de daarmee samenhangende anatomische aanpassingen van onder andere het gebit en het spijsverteringstelsel. Omdat deze aanpassingen reeds bij Homo Erectus zijn gevonden is dit volgens Wrangham een sterke aanwijzing dat deze voorloper van de moderne mens reeds over de vaardigheid beschikte om zijn voedsel te koken.


Het koken van voedsel gaf in jager-verzamelaar gemeenschappen een rolverdeling tussen mannen en vrouwen die overal en in alle tijden het beeld bepaalde van de vrouw die voedsel verzamelde en kookte terwijl de man ging jagen. Pas door het koken van voedsel konden mannen namelijk zich langere tijd op het jagen toeleggen, omdat bij thuiskomst er een gekookte maaltijd tot zijn beschikking stond. Was dit namelijk niet het geval, dan moest hij zijn energie halen uit rauw voedsel, waar echter vele uren per dag aan voedselinname met rustpauzes tussendoor voor nodig zijn om aan de minimale energie-inname te voldoen.
Primaten zijn in het wild vele uren per dag met inname en verteren van voedsel kwijt en kunnen zich dus geen lange jachtpartijen permitteren. De mogelijkheid van lange jachtpartijen door mannen als gevolg van het koken van voedsel door vrouwen legde een sterke sociale structuur op die we nog overal heden ten dage terugvinden.


Dit boek geeft een originele kijk op de evolutie van de mens en verdient door ieder gelezen te worden die geïnteresseerd is in onze afstamming met zijn vele daarbij behorende facetten.


ISBN 978 90 468 0586 2 Paperback 272 pagina's Nieuw Amsterdam mei 2009
Vertaling: Mark van Nieuwstadt

© Cavendish 31 maart 2011

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER